Nieuwkerken, 8 december 2003

Nota aan de ontwerpers van de resolutie over de promotie van 
alternatieven voor vogelschrikkanonnen.
 
De Heren Malcorps (GROEN!), Lachaert (VLD), Bex (Spirit) en Maes (SP).

 

Deze nota werd opgemaakt In overleg met tientallen melders van geluidshinder door geluidskanonnen én in overleg met enkele milieuverenigingen.  Wij vragen aan onze volksvertegenwoordigers ten volle rekening te willen houden met deze nota.  Wij rekenen er op dat het ook jullie bedoeling is een definitieve oplossing te geven aan de geluidshinder veroorzaakt door geluidskanonnen.  

 

Velen onder ons vragen het definitieve verbod op het gebruik van geluidskanonnen.  Er bestaan talrijke alternatieven én 90% van onze Vlaamse landbouwers telen zonder gebruik te maken van deze geluidskanonnen.  Ons gezond verstand zegt dan dat het gebruik van geluidskanonnen niet echt meer nodig is.  Het verder wettelijk tolereren van geluidskanonnen bevoordeeld enkel maar de landbouwers die niet bereid zijn over te schakelen naar deze alternatieven, en bevoordeeld de landbouwers die met hun naaste buren geen rekening willen houden.  Dit kan toch niet datgene zijn wat onze volksvertegenwoordigers willen nastreven.  Wij vragen dan ook het algemeen verbod op het gebruik van schrikkanonnen imperatief te laten opnemen in het politiereglement van de Vlaamse gemeenten.

 

Uitzonderingen op deze imperatieve regel zouden enkel individueel mogen verleend worden indien

- door bv. een officiële instantie uitzonderlijke schade wordt vastgesteld

- veroorzaakt door vogels

- én indien bewezen wordt dat de alternatieven niet werken

- én rekeninghoudend met geluidsoverlast voor de omwonenden en de openbare weg

 

Uit de reacties van de melders en milieuverenigingen blijkt dat het quasi onmogelijk is om de geluidshinder, veroorzaakt door geluidskanonnen, via wetgeving tot een draaglijk niveau te herleiden (tenzij door een totaal verbod, zoals in sommige gemeenten van kracht).  Bij een wetgeving die geluidskanonnen zou toelaten moeten wij rekening houden met volgende elementen :

 

- geluidsniveau (hoe gaan we meten : afgevlakt niveau zoals in Vlarem, waarbij het geluidsniveau van de knal tot een lager theoretisch niveau herleid wordt of de knal zelf) (mensen vragen zich ook af wie verplicht moet komen meten zo zij erom vragen, dikwijls weigert de gemeente en/of de lokale politie geluidsmetingen te doen). 

- geluidsfrequentie (4 maal per uur?, en met hoeveel kanonnen?, per ha of km²)

- aantal geluidskanonnen die mogen opgesteld worden in een bepaald gebied (in de praktijk wordt de wetgeving omzeild door verscheidene geluidskanonnen op te stellen, en wat in de nabijheid van gemeentegrenzen)

- de afstandsregel (moet afhankelijk zijn van de windrichting en windsnelheid, aantal schrikkanonnen, afstand tov woning en/of openbare weg (vb. paard of fietser die voorbij rijd)

- onderscheid tussen dag, avond en nacht (zoals opgelegd door de Europese geluidsrichtlijn)

- de gevoeligheden van de omwonenden (vb. gehoorgevoeligheid, kinderen die overdag slapen, zieke kinderen (vb. epilepsie), mensen die in ploegsysteem werken, ...)

- geluidskanonnen verjagen ook roofvogels die anders schade aanrichtende vogels verjagen

- ook in het week-end schrikkanonnen gebruiken terwijl grasmaaiers verboden worden?

 

Feit is dat indien men toch de geluidskanonnen via wetgeving wil toelaten, de geluidshinder zal blijven bestaan én bijgevolg de verzoekschriften zullen aanhouden.

 

Van enkele burgemeesters weten wij dat ze de Vlaamse Regering vragen op te treden.  Ook al willen deze burgemeesters een oplossing voor dit probleem, in de gemeenteraad bestaat er dikwijls geen meerderheid om het politiereglement zodanig aan te passen dat de geluidshinder voor omwonenden verdwijnt. 

 

Mocht u, als volksvertegenwoordiger, desondanks bovenstaande reacties, zich toch vasthouden aan uw eigen ontwerp van resolutie over de promotie van alternatieven voor vogelschrikkanonnen willen wij u vragen minimum minimorum rekening te willen houden met onderstaande opmerkingen en suggesties.

 


aangepaste tekst in rood, eventuele motivatie in voetnoot

 

 

Voorstel van resolutie

 

Over de promotie van alternatieven voor vogelschrikkanonnen

 

Het Vlaams Parlement werd gevat door verschillende verzoekschriften waarin burgers met aandrang vragen om de geluidsoverlast veroorzaakt door alarmkanonnen in de landbouw aan te pakken,

 

Het Vlaams Parlement stelt vast dat de omzendbrief die naar de locale besturen gestuurd werd op basis van de behandeling van vroegere verzoekschriften rond hetzelfde thema in het parlement, door de gemeenten tot nog toe onvoldoende opgevolgd wordt,

 

Daarom vraagt het Vlaams parlement aan de Vlaamse Regering om :

 

De gemeenten via een imperatieve (1) omzendbrief (uiterlijk door de regering te versturen tegen 31 januari 2004 (2)) op te leggen om, binnen de twee maand na de verzendingsdatum van de imperatieve omzendbrief (2), een politiereglement op te stellen om het gebruik van geluidskanonnen (3) op hun grondgebied te verbieden en alternatieven te promotenAfwijking kan enkel en alleen toegestaan worden indien : 

- door bv. een officiële instantie uitzonderlijke schade wordt vastgesteld

- veroorzaakt door vogels

- én indien bewezen wordt dat de alternatieven niet werken

- én rekeninghoudend met geluidsoverlast voor de omwonenden en de openbare weg (3a)

hierbij dient het gebruik van de kanonnen strikt te reglementeren met ten minste :

  • duidelijke afstandsregels (min. 500 meter t.o.v. woningen, 200 m openbare weg),

  • een verbod op het gebruik van kanonnen tussen 22u. en 7u. 

  • de toepassing van de algemene geluidsnormen, voorzien in bijlage 2.2.1 (4) van Vlarem II, als drempelwaarde, die in geen geval mogen overschreden worden en dit bij niet afgevlakte geluidsmetingen. (5)

  • onmiddellijke in beslag name van het geluidskanon bij overtreding van bovenvermelde minimum regels.(6)

  • meldingsplicht waarbij gebruiker en plaats van gebruik van het geluidskanon vermeld worden (7)

 

De gemeenten aan te moedigen om stimuli uit te werken voor alternatieven voor schrikkanonnen, als daar zijn de heliumballon, de ‘scarey man’  en de imitatieroofvogel (cf. de bevindingen van ‘veldtesten’ door het Provinciaal Centrum voor Landbouw en Milieu te West-Vlaanderen en in afwachting van de resultaten van een nog omvattender studie van de ALT).  Verder nog : elektronische weergave geluiden roofvogel, netten spannen, ...

 

als Vlaams gewest op zijn beurt een financiële impuls te voorzien voor alternatieve vogelschriktechnieken, via het VLIF,

 

samen met de gemeenten, de land- en tuinbouwfederaties en de land- en tuinbouwscholen (8)  werk te maken van een sensibiliseringscampagne, bv. onder het motto ‘Ruil een kanon voor een ballon’

 

 

Toelichting

 

Gezien de herhaalde klachten over de geluidsoverlast veroorzaakt door schrikkanonnen, is het wenselijk dat het parlement zelf een signaal geeft en de regering vraagt duidelijker grenzen te stellen aan de hinder. De tekst blijft er van uitgaan dat het om een gemeentelijke bevoegdheid gaat. Maar de gemeenten worden wel verplicht een politiereglement op te stellen, dat aan een aantal minimum vereisten voldoet. Deze minimum vereisten zijn overgenomen van een advies van de Gezondheidsinspectie.

 

 Johan Malcorps             Patrick Lachaert             Jos Bex      Jacky Maes

 

  december 2003

 


Voetnoten :

 

(1) Er bestaan diverse soorten omzendbrieven (vb. de interpretatieve, de indicatieve, de imperatieve).  Een verordenende omzendbrief bestaat juridisch niet.  Enkel de imperatieve omzendbrief heeft een dwingend karakter.

 

(2) Vragen om bepaalde activiteiten uit te voeren binnen bepaalde termijnen is essentieel, wil men geloofwaardig over komen.  Het is duidelijk, wil men de gemeenten bepaalde dingen opleggen, dat deze moeten opgelegd worden binnen een bepaalde termijn.  Anders heeft zelfs deze imperatieve omzendbrief geen nut.

 

(3) Er bestaan verschillende benamingen in voor deze toestellen in de volksmond.  Geluidskanon is echter de officiële benaming die in Van Dale voorkomt met de omschrijving : "kanon dat geluid produceert met het doel vogels te verjagen van graanvelden e.d."

 

(3a) In het voorstel tot resolutie zelf wordt aangegeven dat alternatieven voor geluidskanonnen bestaan.  Impliciet reiken de ontwerpers alternatieve mogelijkheden aan.  De term : "als dat echt niet mogelijk is" is niet enkel nutteloos maar geeft ook de gemeenten de ruimte om de wetgeving te omzeilen.

 

(4)  Bij nazicht gaat het om bijlage 2.2.1 en niet om 2.21.  Ontwerpers hebben 2.21 overgenomen uit de brief van de volksgezondheidsinspectie, waar blijkbaar een typfout werd gemaakt. 

 

(5) In bijlage 2.2.1 van VLAREM gaat het om milieukwaliteitsnormen en richtwaarden voor geluid in open lucht.  In VLAREM zelf wordt dan doelgericht uiteengezet of het om richtwaarden gaat of om drempelwaarden.  Bedoeling van de gezondheidsinspectie was duidelijk deze waarden te beschouwen als drempelwaarden.  Het is dan ook van groot belang hier uitdrukkelijk te vermelden dat het om drempelwaarden gaat, die niet mogen overschreden worden.  Ook gebruikt VLAREM niet afgevlakte metingen.  Een knal wordt dan ten onrechte herleid tot een lager theoretisch geluidsniveau.

 

(6)  Vele gemeenten hebben reeds in hun politiereglement een beslagname van het desbetreffende geluidskanon voorzien bij overtreding van het gemeentelijk politiereglement.  Deze sanctie is essentieel voor het doen naleven van de minimum voorwaarden.  Indien geen sanctie voorzien is, kan de politie bij overtreding enkel een PV opmaken, een PV dat in de meeste gevallen door het parket geseponeerd wordt.  Resultaat : ontkrachting van de vooropgestelde doelstellingen die in de wetgeving werden ingeschreven.

 

(7)  Het is voor de politie dikwijls een heuse zoektocht om een geluidskanon dat overdreven hinder veroorzaakt, of werkt buiten de in de wet gestelde beperkingen, te lokaliseren.  Via een melding zou de gemeente, de milieudienst van die gemeente én de plaatselijke federale politie beschikken over de plaats waar het toestel gebruikt wordt.  Ook zou het interessant zijn dat de bijkomende voorwaarden, die door een burgemeester geval per geval bepaald worden, zouden overgemaakt worden aan de plaatselijke milieudienst en de plaatselijke politie zodat beiden adequaat kunnen ingrijpen bij overtredingen.

 

(8)  Heel wat plaatselijke land- en tuinbouwfederaties zijn zich bewust van de problemen die geluidskanonnen bij mensen veroorzaken.  Vele plaatselijke afdelingen hebben hun leden opgeroepen deze geluidskanonnen niet langer meer te gebruiken, of het gebruik tot een minimum te beperken.  Op veel plaatsen hebben hun leden gevolg gegeven aan deze oproep, maar niet overal.  Verdere steun (via info van de overheid bijvoorbeeld) is, denk ik, voor de land- en tuinbouwfederaties welkom.  Ook land- en tuinbouwscholen hebben reeds experimenten opgezet om middelen te zoeken om vogels weg te houden van de teelten (bv. de land- en tuinbouwschool in Sint-Niklaas).  Deze scholen organiseren soms info-bijeenkomsten voor de land- en tuinbouwtelers.  De overheid zou deze scholen steun kunnen geven voor het organiseren van info-bijeenkomsten over alternatieven voor geluidskanonnen.  Misschien kunnen ook enkele plaatselijke experimenten mee ondersteund worden die in deze scholen uitgewerkt worden om alternatieven te vinden om vogels te verschrikken.

 

Vlaams Platform Milieu en Gezondheid

www.milieugezondheid.be