Sint-Niklaas, 9 en 19 maart 2001

 

Aan de Heer Burgemeester Freddy Willockx

Stadhuis

Grote Markt 1

9100 Sint-Niklaas

 

WITBOEK STAD SINT-NIKLAAS

 

Gelieve hierbij de volgende voorstellen bij het ontwerp Witboek te willen vinden van de Werkgroep Milieu en Gezondheid Sint-Niklaas.  Wij verwachten dat deze voorstellen met de nodige aandacht door u zullen worden doorgenomen en dat deze voorstellen ook zullen opgenomen worden in het stedelijk witboek.

 

Diverse onderstaande voorstellen hebben betrekking op “milieu en gezondheid”, een thema dat bijna volledig ontbreekt in het witboek.  Optreden indien de gezondheid van de inwoners bedreigd wordt of geschaad wordt, ressorteert vanuit de huidige wetgeving onder de uitsluitende bevoegdheid van de burgemeester.  Dit geldt des te meer indien door milieuvervuiling de gezondheid van uw inwoners bedreigd wordt.  Vandaar dat we onze voorstellen aan u persoonlijk bezorgen.

 

-     De milieuvervuilingsgraad in Sint-Niklaas is hoog.  Uit de Vlaamse gezondheidsstatistieken blijkt dat de gezondheid van de inwoners van Sint-Niklaas ronduit slecht is, inzonderheid bij onze kinderen.  Omdat het recht op een gezonde leefomgeving een grondwettelijk recht is en deel uitmaakt van onze levenskwaliteit vragen wij dat er een schepen komt bevoegd voor "milieu en gezondheid".  Deze schepen wordt ondersteund door een administratieve cel "milieu en gezondheid" die klachten van onder meer bewoners behandelt op dit vlak.  Deze administratieve cel “milieu en gezondheid” zorgt ook voor voorlichting aan de bevolking en aan bepaalde beroepsgroepen (vb huisartsen, welzijnswerkers, landbouwers, leerkrachten, …)  rond de problematiek milieu en gezondheid.  Dit volgens de noden die zich voordoen. In Nederland heeft iedere gemeente een GGD (Gemeenschappelijke Gezondheids Dienst).  Dit voorbeeld dient niet integraal overgenomen te worden maar kan misschien wel als leidraad dienen.  Er wordt in Sint-Niklaas een gezondheidsambtenaar aangesteld.  Hij zal geadviseerd worden door een stedelijke gezondheidsraad (met participatie van inwoners) en een gezondheidspreventiewerkgroep.  Er kan nauw samengewerkt worden met de in uitbouw zijnde logo (locaal gezondheids overleg) Waasland.  Maar we willen toch uitdrukkelijk benadrukken dat de bestaande logo momenteel van de overheid geen taken heeft gekregen om te werken rond milieu en gezondheid.  Ook mogen bewonersgroepen (actief rond milieu en gezondheid) niet participeren in deze logo.

 

-    In het kader van het begrip "duurzame ontwikkeling" zal men streven naar een duurzaam milieubeleid dat geïntegreerd wordt in andere beleidsdomeinen zoals ruimtelijke ordening, verkeer, economie, landbouw, energie.  Een milieubeleidsplan kan onder meer volgende plannen omvatten : natuurbeleidsplan, ruimtelijk structuurplan, verkeersleefbaarheidsplan, gezondheidsbeleidsplan.  De uitwerking en financiering gebeurt via deskundige ambtenaren en externe deskundigen en via begrotingsbudgetten.

 

-    Het toepassen van het voorzorgsbeginsel.  Effecten op de gezondheid voorkomen.  Dus niet wachten tot er wetenschappelijke zekerheden zijn i.v.m. oorzaak en gevolg vooraleer maatregelen te nemen

 

-    Milieupolitie: uitbouw van stedelijke milieucel (ev. in samenwerkingsverband politie-rijkswacht-milieuinspectie) zodat deze cel dag en nacht kan bereikt worden bij milieuovertredingen en zij ook ter plaatse kunnen komen. Nu zien we dat de milieu-afdeling bij de stedelijke politie herleid is van 3 agenten tot 2 agenten, die dan meestal administratieve formaliteiten moeten vervullen.  De milieuovertredingen nemen alsmaar toe en 's nachts en in het weekend is de milieupolitie noch de milieu-inspectie beschikbaar om ter plaatse vaststellingen te komen doen. In het beste geval komt er dan een gewone politiepatrouille die niet op de hoogte is van de milieuwetgeving en die dan soms belangrijke vaststellingen niet kunnen vermelden of vergeten te vermelden in een pv.  Zij overzien ook niet altijd de ernst van de feiten. Vb.: plotse onwettige uitstootvervuiling van bedrijven, overdreven of gevaarlijke reukhinder, geluidsoverlast in het algemeen, ongeoorloofd of niet reglementair transport van gevaarlijke vrachten, onreglementair verbranden van (tuin)-afval, bij spontane branden, enz.

 

-    Uitbreiding van de bevoegdheden van de onafhankelijke stedelijke ombudsdienst én met juridisch geschoolde ombudsman.  Deze dienst moet ook toezien op de naleving van de gemeente- en andere wetten, en indien niet nageleefd bemiddelen én deze overtredingen aan de kaak stellen.  Bij conflicten in stedelijke adviesraden die verband houden met de toepassing van de gemeentewetgeving of andere externe of interne wetten zou aan deze ombudsdienst advies kunnen gevraagd worden over de toepassing van deze wetten en reglementeringen.  Het advies is bindend voor alle betrokken partijen.

 

-    Een doorgedreven afvalbeleid in de eerste plaats gericht op afval-voorkoming waar zowel de consument als de handelaars in betrokken worden (óók de grootwarenhuizen) vb: nergens plastiekzakjes te verkrijgen, ook niet in de supermarkten, zo weinig mogelijk ander verpakkingsmateriaal (vb bij groenten en fruit worden losse stukken zoals kolen en sla niet nog eens in een plastiek zak gestoken, los fruit en groenten worden in papieren zakken gestopt, ….). Aanstelling van professionele begeleiders van dit afvalvoorkomingsplan (cfr. Dilbeek) en een samenwerking met OVAM.   Op de tweede plaats wordt scheiden en vergisten (composteren) aangemoedigd.  Thuis composteren krijgt de voorrang maar er moet ook een regelmatige ophaalronde komen voor GFT (Groen, Fruit en Tuinafval) en KGA (Klein Gevaarlijk Afval).  Er wordt vooral een aanmoedigend beleid gevoerd, aangevuld door sancties voor overtreders, op het vlak van afval (dus niet de vuilniszakken superduur maken, want dat werkt sluikstorten in de hand en diefstal van de zakken in de supermarkten, cfr Antwerpen). De inwoners worden geïnformeerd over de resultaten van hun inspanningen via krant, regionale TV.  Het aanstellen van een afvalpreventieambtenaar lijkt ons hierbij noodzakelijk.  Deze afvalpreventieambtenaar betaalt zichzelf terug want minder restafval betekent minder kosten voor de gemeente om dit restafval te laten verwerken.  Ook het milieu wordt hierdoor schoner.

 

-     De MIWA-verbrandingsoven hoort niet thuis in een woonwijk.  Ook de stoffen die nu nog vrijkomen zijn zonder meer kankerverwekkend, tasten het voortplantingssysteem aan en verminderen de werking van het menselijk afweermechanisme.  Het ontbreken van een denoxfilter stelt de omwonden onnodig bloot aan gezondheidsbedreigende stoffen.  Daarom dient de oven onmiddellijk gesloten te worden maar met reconversie van het bestaande personeel. MIWA wordt ook een intercommunale voor afvalbeheersing i.p.v. afvalverwerking.

 

-     De stad Sint-Niklaas als hoofdstad van het Waasland tracht de omliggende gemeenten mee te betrekken in het voornoemde afvalbeleid.

-     Uitbreiding van een kringloopcentrum voor kleding, speelgoed, meubelen, gereedschap, enz… De uitbouw ervan kan gebeuren met diverse partners zoals OCMW, Migrantencentra, VDAB (opleiding), Gepensioneerdenverenigingen, scholen, … vb. op de MIWA-site.

-    Er zal naar overleg gestreefd worden met alle bedrijven, de risicobedrijven in het bijzonder om de gezondheid van de inwoners te vrijwaren. Vervuilende klasse 1 bedrijven dienen geherlocaliseerd naar niet woongebieden.  Milieujaarverslagen en milieu-audits moeten stelselmatig opgevraagd worden door de gemeente.  Het gemeentebestuur moet gebruik maken van de voor haar voorziene beroepsprocedures in het kader van het verlenen van bouw- en of milieuvergunningen om de gezondheid op haar grondgebied te vrijwaren. 

 

-    Het weren van het auto- en vrachtverkeer, uit het stadscentrum, door

o     een goede bewegwijzering van de ringweg,

o     voldoende gratis parkeerplaatsen aan de rand van het centrum,

o     gratis openbaar vervoer in het stadscentrum met een hoge frequentie én

o     met voldoende voorzieningen op de bussen om ook omvangrijke boodschappen mee te nemen

o     bannen van toeleveringsmagazijnen en bedrijven met intens vrachtverkeer uit het stadscentrum (vb. Lindenstraat, Antwerpse Steenweg).  

Winkels in het centrum die omvangrijke zaken verkopen zoals meubelen, elektrische apparaten, e.d. krijgen een beperkt aantal parkeerplaatsen in de onmiddellijke nabijheid die enkel mogen gebruikt worden voor het inladen van dergelijke aankopen.

 

-    Ondertunneling van de markt met een betaalparking

 

-    Voldoende goedkoop openbaar vervoer van en naar de deelgemeenten, dat ook de meer afgelegen straten bedient en niet enkel in de dorpskom stopt.

 

-    Mogelijkheid van iedere inwoner om een verzoekschrift in te dienen bij de gemeenteraad, zoals voorzien in de grondwet (art. 28 : "ieder heeft het recht verzoekschriften, door een of meer personen ondertekend, bij de openbare overheden in te dienen).  Vastleggen van de formele vereisten.

 

-    Een samenwerkingsverband tussen de bevoegde schepen en de adviesraden moet de leidraad zijn van een goed en open bestuur.  Adviezen van de adviesraden dienen ten minste grondig in overweging genomen te worden en indien het bestuur, hetzij geheel, hetzij gedeeltelijk geen rekening houdt met deze adviezen, dient het bestuur dit duidelijk te motiveren.  Een schepen moet zijn bevoegdheden onafhankelijk kunnen waarnemen.  Cumuls zijn dan ook uitgesloten (vb voorzitter intercommunale en schepenambt).

 

-    Een goed bestuur werkt in samenspraak en in dienst van zijn inwoners.  Inwoners hebben recht de waarheid te kennen.  Het ontkennen van feiten die waar zijn is totaal uit de boze.  (vb. ontkenning van de gezondheidseffecten van de verbrandingsoven).

 

-    Opvolging van de milieuovertredingen op het grondgebied van de stad.  De stad kan zich burgerlijke partij stellen bij deze overtredingen.  Voor bouwovertredingen voert de stad rechtsprocedures tegen de meestal privaat eigenaars.  Dit gebeurd bijna nooit voor bedrijven, en zeker niet bij milieuovertredingen.  Talrijke Klasse-1 inrichtingen op het grondgebied van Sint-Niklaas hebben sinds 1997 nog steeds geen jaaremissieverslag neergelegd op het stadhuis.  Dit is nochtans wettelijk verplicht.

 

-    I.v.m. werkgelegenheid.  Kijken in de regio welke bekwaamheden de werklozen hebben.  Tot welk opleidingsniveau ze kunnen opgeleid worden en dan bedrijven aantrekken waarin deze werklozen kunnen tewerkgesteld worden.

 

-    Op straat moet een algemeen gevoel van veiligheid heersen.  Meer politie moet op de straat zichtbaar aanwezig zijn.

 

-    Onteigening van woningen enkel voor echt openbaar nut (oprichting van openbare gebouwen, wegeninfrastructuur). Niet voor grote winstgevende renovatieprojecten.  Individuele kavels rechtstreeks aan particulieren verkopen. Geen gegroepeerde verkopen van meer dan 2 of 3 kavels.  Stad moet zelf, in een verkavelingsgebied, de wegeninfrastructuur aanleggen of rechtstreeks laten aanleggen (niet via vastgoedpromotoren).

 

-    Er moet een beleid komen ten aanzien van de inplanting van GSM-masten.  De gezondheidseffecten van RF (radio-frequente)-straling wordt momenteel door diverse instanties bestudeerd.  In Nederland heeft het meldpuntennetwerk milieu en gezondheid een reeks gezondheidsklachten geregistreerd die zich voordeden bij omwonenden van GSM-masten.  Het voorzorgsprincipe zou moeten toegepast worden. GSM-masten dienen dan ook geplaatst te worden op een veilige afstand van plaatsen waar mensen wonen of verblijven.  Dit geldt in het bijzonder voor risicogroepen zoals kinderen, oudere en zieke mensen.

 

-    Heel wat mensen hebben gezondheidsklachten ten gevolge van het gebruik van schrikkanonnen door landbouwers en fruittelers in de zomer (van juni tot oktober).  Sint-Niklaas heeft voor het gebruik van schrikkanonnen het meest soepele reglement in het Waasland.  Er bestaan voor het verschrikken van vogels andere, milieuvriendelijkere en meer doeltreffende middelen dan het schrikkanon. (vb. elektronische toestellen die het geluid van roofvogels nabootsen). Bijgevolg zou het gebruik van schrikkanonnen door landbouwers en fruittelers moeten verboden worden.

 

Daarom dienen wij volgende amendementen in op het wit boek :

 

Voorstellen bijkomende amendementen

“Een Witboek voor Morgen”

stad Sint-Niklaas

 

 

Aanvulling : 6.  Een leefbare stad. Amendement 4 :

 

Duurzaamheid staat hierbij voorop.  Op het lokale vlak vertaalt duurzaamheid zich in een beleid waarbij de milieugevolgen van de geplande activiteiten bij de bron worden weggewerkt of afgebakend en niet worden verlegd naar een andere plaats of worden doorgeschoven naar een later tijdstip.  Dit houdt rechtstreeks in dat, met onmiddellijke ingang, het huishoudelijk restafval van bedrijven of steden buiten Sint-Niklaas niet langer meer kan verbrand worden bij MIWA op het grondgebied van Sint-Niklaas. 

 

Ten laatste eind 2001, zal de MIWA-oven worden gesloten.  Niet zonder …

 

 

Aanvulling punt 31 : mondigheid stimuleren.

 

De formele vormvereisten zullen zo spoedig mogelijk vastgelegd worden voor het indienen van verzoekschriften bij de gemeenteraad zoals voorzien in de grondwet (art. 28 : "ieder heeft het recht verzoekschriften, door een of meer personen ondertekend, bij de openbare overheden in te dienen). 

 

 

Aanvulling VII Een Leefbare stad 3e § laatste zin : Zulks vereist uiteraard constant overleg in het bijzonder met de schepenen van respectievelijk KMO, landbouw en volksgezondheid.

 

Aanvulling blz. 35 -  VII Een leefbare stad :

             Amendement 45 : “maar ook met de diensten openbare werken en ruimtelijke ordening, de milieupolitie en gezondheidspreventie”.

 

Algemene Aanvulling op VII : Een leefbare stad :

“De gezondheidstoestand van de inwoners van Sint-Niklaas, in  het bijzonder de effecten van de milieuvervuiling op de gezondheid van de kinderen, dient regelmatig geëvalueerd te worden door onder meer stedelijke gezondheidsonderzoeken.  Omdat het recht op een gezonde leefomgeving in de grondwet ingeschreven staat en deel uitmaakt van onze levenskwaliteit dient een schepen bevoegd te zijn voor "milieu en gezondheid".  Deze schepen wordt ondersteund door een administratieve cel "milieu en gezondheid".  Er wordt een stedelijk gezondheidsplan opgesteld.  De uitwerking en financiering gebeurt via deskundige ambtenaren en externe deskundigen en via begrotingsbudgetten.  Deze administratieve cel “milieu en gezondheid” zorgt ook voor voorlichting aan de bevolking en aan bepaalde beroepsgroepen (vb huisartsen, welzijnswerkers, landbouwers, leerkrachten, …)  rond de problematiek milieu en gezondheid en klachtenregistratie.  De Nederlandse GGD’s (Gemeentelijke Gezondheids Diensten) kunnen als leidraad dienen.  Er wordt in Sint-Niklaas een gezondheidsambtenaar aangesteld.  Deze zal geadviseerd worden door een stedelijke gezondheidsraad (met participatie van inwoners) en een gezondheidspreventiewerkgroep.”

 

Aanvulling Amendement 46 (b lz 36) VII : Een leefbare stad :

             … Die criteria hebben zowel betrekking op objectieve gegevens (evolutie van de stadsvlucht, van het aantal fietsers, van de criminaliteit, van het aantal woningen met een gebrek aan comfort, van de verkeersongevallen, toestand en evolutie van de gezondheidstoestand van de inwoners, …) als op subjectieve verschijnselen (hoe evalueren de inwoners de kwaliteit van het openbaar vervoer?  de veiligheid? de netheid van de stad?  de milieuvervuiling in de stad ? … .  Veel van deze gegevens zijn momenteel reeds beschikbaar; in de jaarlijkse evaluatie van het Witboek zullen ze gebundeld en, indien nodig, aangevuld worden.  De gezondheidstoestand van de inwoners zal geëvalueerd worden na de uitvoering van een grootschalig representatief stedelijke gezondheidsonderzoek. 

 

 

Aanvulling amendement 48 :

Bepaalde projecten (zoals het inventariseren en beheren van natuurelementen, inventariseren en lokaliseren van milieuvervuilingsbronnen) kunnen uitgevoerd worden door milieuverenigingen, die daarvoor vergoed worden.

 

Aanvulling punt 32.1 (p. 39)

 

Om de luchtvervuiling … : vervangen door :

 

Het stadsbestuur wenst de luchtkwaliteit op het grondgebied van de stad Sint-Niklaas aanzienlijk te verbeteren, zodanig dat aan alle inwoners (ook kinderen, bejaarden en zieke mensen) een gezonde leefomgeving kan gewaarborgd worden.  Hiervoor neemt het stadsbestuur alle nodige maatregelen.  Vervuilende klasse 1 bedrijven zullen zoveel als mogelijk is worden verhuisd naar niet woongebieden.  Daar waar verhuizen niet mogelijk is zal het stadsbestuur een gezonde en milieuvriendelijke bedrijfsuitbating stimuleren.  Het stadsbestuur zal nagaan of de milieuvergunning en de wetgeving gerespecteerd worden en indien niet optreden.  De woonzones worden autoluw.  De bepalingen van het ondertekende klimaatverbond zullen worden nagestreefd.

 

 

Aanvulling amendement 57 (zie ook 6. Een leefbare stad)

 

Ten laatste eind 2001, zal de afvalverbranding in de stad worden stopgezet.  Hierbij zal, in overleg … 

 

Deze voorstellen zijn gebaseerd op ontevredenheden van inwonenden. Het zijn losse voorstellen, ongeordend, die dienen ingekaderd te worden in een totaalbeleid en een totaalvisie.

 

Graag zijn we bereid deze voorstellen toe te lichten.

 

Namens werkgroep Milieu en Gezondheid Sint-Niklaas

www.milieugezondheid.be